Derleyen: Oğuzcan Atış / Milliyet.com.tr –ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları halihazırda devam ediyor. Saldırıların başladığı günden bu yana tüm dünyayı ilgilendiren en önemli detay ise enerji piyasalarında yaşanan dalgalanmalar. İran’ın kendisine karşı yapılan saldırılara Körfez ülkelerine ait enerji tesislerini vurarak cevap vermesi ve petrol ile doğalgaz ihracında önemli bir geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı’nın tehlikeli hâle gelmesi petrol fiyatlarını ciddi şekilde artırdı. Ortadoğu’da yaşanan krizin halihazırda devam ediyor olması, enerji fiyatlarının ileride daha da artacağı yönünde endişelere sebep oluyor. Tüm bu kaos ortasında dünyanın önemli petrol tedarikçilerinden biri olan Suudi Arabistan, Hürmüz Boğazı’nı bypass edecek şekilde tasarlanan bir boru hattına yoğunlaşmış durumda. Peki bu mevcut krizi sonlandırmak için yeterli mi?

Yaşanan savaş nedeniyle Hürmüz Boğazı’ndaki trafik durma noktasına geldi

‘BORU HATTI BU GÜNLER İÇİN YAPILDI’

Suudi Arabistan’ı doğudan batıya kat edecek şekilde inşa edilen boru hattı, Basra Körfezi kıyısındakiAbqaiqpetrol sahasından Kızıldeniz’dekiYanbulimanına kadar uzanıyor. Hürmüz Boğazı’ndaki tanker trafiğinin durma noktasına gelmesi ve petrol fiyatlarının ciddi şekilde artmasıyla birlikte yaklaşık bin 200 km uzunluğundaki boru hattı artık Körfez petrol ihracatı için en önemli alternatif ulaşım yollarından biri hâline geldi.SaudiAramcoCEO’suAminNasser,Salıgünü yaptığı açıklamada Doğu-Batı boru hattından ham petrol akışını artırdıklarını ve hattın birkaç gün içinde tam kapasite faaliyete geçerek günlük yaklaşık beş milyon varil ham petrolü Kızıldeniz kıyısına ulaştırabileceğini söyledi.

Uzmanlara göre mevcut boru hattı, petrol fiyatlarının artış gösterdiği bu dönemde Suudi Arabistan’ın petrol satışından önemli kâr elde etmesini sağlayacak ve halihazırda İran’a yönelik saldırılara devam eden ABD ile İsrail’in elini rahatlatacak. ABD’nin Teksas eyaletinde bulunan Rice Üniversitesi Kamu Politikaları Enstitüsü’nde araştırmacı ve enerji uzmanı olan JimKrane, “Bu boru hattının tam kapasite çalışması küresel piyasalar için oldukça önemli olacak” şeklinde konuşarak, “Bu boru hattı tam da böyle zamanlar için tasarlandı. Yani İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatması durumunda stratejik öneme sahip bu boğazı pas geçerek Suudi Arabistan’ın petrol ihracatını sürdürebilmesi amacıyla inşa edildi” dedi.

KIZILDENİZ ÇARE OLMAYABİLİR

Suudi Arabistan’da bulunan boru hattı mevcut kriz ortamında küresel piyasaların ihtiyaç duyduğunu karşılamaya çalışıyor olsa da bu tek başına etkili bir çözüm olmayabilir. Uzmanlar, Suudi Arabistan’ın daha önce imzaladığı sözleşmeler gereği Asya’ya ham petrol satma konusundaki sözleşmesel yükümlülüklerini yerine getirmesi gerektiğine dikkat çekerek Doğu-Batı petrol boru hattının hem mevcut sözleşmeleri hem de küresel talebi tam olarak karşılayamayacağını belirtiyor. Bununla birlikte petrol ticaretinin Kızıldeniz’e kayması küresel piyasalar için kesin bir çözüm olmayabilir. Özellikle Yemen’de bulunan İran destekliHusilerpetrol ticaretini bu noktada İran adına aksatabilir.

Yanbu’danAsya’ya giden petrolün Bab el-MandebBoğazı’ndan geçmesi gerekiyor. Bu da petrol tankerlerinin Yemen açıklarından geçmesi gerektiği anlamına geliyor. Ancak Yemen’de faaliyet gösterenHusiler, İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırılara başlamasının ardından Bab el-MandebBoğazı’ndan geçen gemilere saldırmaya başladı ve bu geçiş için önemli bir risk hâline geldi. ABD’nin birçok ülkeyle birlikte Yemen açıklarında savaş gemisi konuşlandırmış olmasına rağmen bu durumunHusilerinsaldırılarına net bir çözüm oluşturmadığı biliniyor.

Kaynak: www.milliyet.com.tr